"Modlitwa serca", czyli "Modlitwa Jezusowa" jest głęboką, duchową praktyką zwłaszcza Kościoła prawosławnego. Została ona wprowadzona w Rosji ok. połowy XIV w. Znał ją i praktykował święty Sergiusz, wielki założyciel rosyjskiego monastycyzmu, oraz jego uczniowie, wśród których najbardziej znany jest Nil Sorski. Inny bardzo znany mnich - Paisjusz Wieliczkowski - rozpowszechnił ją w XVII w.

Poprzez Kościoły wschodnie modlitwa ta sięga tradycji Ojców greckich bizantyjskiego średniowiecza: Grzegorza Palamasa, Symeona Nowego Teologa, Maksyma Wyznawcy, Diadocha z Phoetike oraz Ojców pustyni z pierwszych wieków: Makarego i Ewargiusza. Niektórzy przypisują ją samym Apostołom: "Ta modlitwa - mówi jeden z tekstów Filokalii - pochodzi od świętych Apostołów. Służyła im, by modlić się bez przerwy, zgodnie z tym, co święty Paweł zalecał chrześcijanom, aby modlili się bez ustanku".

Głównymi ośrodkami tej duchowej tradycji, poczynając od VI w., były klasztory Synaju i góra Athos, zwłaszcza z XIV w. Poza klasztorami rozpowszechniła się pod koniec XVIII w. dzięki Filokalii, dziełu opublikowanemu w 1782 r. przez greckiego mnicha Nikodema Hagiorytę, a krótko potem wydanemu przez Paisjusza Wieliczkowskiego w języku rosyjskim. Inne, późniejsze dzieło - "Opowieści pielgrzyma" - przyczyniło się do jej spopularyzowania (koniec XIX w.). (W języku polskim w całości ukazała się w wydawnictwie "W drodze" w 1988r.)